W dniu 3 maja 2026 roku, w trakcie uroczystości państwowych na Placu Matejki, hm. Jarosław Balon, Członek Założyciel oraz Kawaler Stowarzyszenia Przyjaciół Harcerstwa w Krakowie, otrzymał z rąk Wicepremiera RP, Władysława Kosiniaka-Kamysza i Wojewody Małopolskiego, Krzysztofa Klęczara, Złoty Krzyż Zasługi. Odznaczenie to wręczono, na wniosek SPH, za wybitne zasługi w działalności wychowawczej i edukacyjnej.
Hm. Jarosław Balon, HR, syn hm. Adama Balona i pwd. Barbary Balon, jest instruktorem ZHP od 1975 roku, związanym z szczepem ZHP Orogen (o specjalności górskiej), do dziś działającym w hufcu Kraków-Nowa Huta. Jako instruktor harcerski prowadził harcerzy w góry, kierując obozami m.in. w Bieszczadach, Tatrach Słowackich i górach Bułgarii. Pokazywał harcerzom piękno gór, uczył miłości i szacunku do nich oraz zasad bezpiecznego chodzenia.
W latach osiemdziesiątych XX wieku związał się z ruchem programowo-metodycznym Krąg Białej Podkładki, którego celem była odnowa harcerstwa, jednak bez opuszczania oficjalnych struktur ZHP. Brał aktywny udział w reformie ZHP. W latach 1989-2002 był członkiem Rady Naczelnej ZHP, w tym w latach 1990-1993 Wiceprzewodniczącym Związku (Przewodniczącym był wtedy hm. Stefan Mirowski). Był autorem i współautorem licznych dokumentów programowych Związku, opublikował kilkadziesiąt artykułów w prasie harcerskiej.
W trudnych dla harcerstwa latach 1990-1998 pełnił funkcję komendanta Chorągwi Krakowskiej ZHP. Jako komendant odwiedzał harcerzy na obozach, grał z nimi w piłkę, śpiewał piosenki przy ognisku i mówił gawędy. I znacznie więcej potem potrafił wpisać w arkusz wizytacyjny, niż studiując dokumenty obozu. Prowadził też liczne kursy instruktorskie. Dla wszystkich instruktorów był i jest po prostu „Jarkiem”. I tak jak dawniej nie przestaje być życzliwy i wita każdego z uśmiechem na twarzy.
W „cywilu” jest geografem, nauczycielem akademickim, profesorem Uniwersytetu Jagiellońskiego. Jego pasją jest poznawanie świata, stąd podróżuje po wielu krajach różnych kontynentów, przywożąc stamtąd – prócz wrażeń – liczne fotografie i materiały, które wykorzystuje w praktyce naukowej i dydaktycznej oraz w promocji geografii, także do pisania książek. Jest też przewodnikiem tatrzańskim pierwszej klasy i instruktorem przewodnictwa, kierownikiem kursów przewodnickich (wypromował już blisko 120 przewodników) i członkiem wojewódzkiej komisji egzaminu przewodnickiego. Jest członkiem Oazy Rodzin Domowego Kościoła. Od młodości śpiewa i gra na gitarze; wśród wielu utworów, które stworzył jest też piosenka SPH „Nikt nam nie zabierze”.
Jego rodzina (żona Jolanta, starszy syn Marek i synowa Aneta) są również instruktorami ZHP, zaś obaj synowie (Marek i Andrzej) również przewodnikami tatrzańskimi.
Na koniec krótka anegdota ze zlotu ZHP z Zegrzu. Wędrujący, wraz z kilkoma innymi komendantami chorągwi przez teren zlotu, Jarek spotyka grupę młodych instruktorów ze swojej chorągwi. Oni wykrzykują na jego widok: „Cześć, Jarek!”. Jeden z komendantów zdziwiony pyta: „Czy ze wszystkimi w swojej chorągwi jesteś na Ty?” Jarek odpowiada: „Nie, bo niektóre zuchy nie mają odwagi”
Tekst i zdjęcia: hm. Jolanta Balon
