Czas pamięci …

„Ojczyzna to ziemia i groby …”

Odwiedzanie Miejsc Pamięci Narodowej, grobów zasłużonych i najbliższych nam osobiście instruktorów z naszej chorągwi, podgórskiego hufca ZHP i drużyn w dniach poprzedzających Święto Zmarłych to już kilkuletnia tradycja członków Kręgu Seniorów i Starszyzny Harcerskiej Hufca Kraków-Podgórze oraz Stowarzyszenia Przyjaciół Harcerstwa w Krakowie. Pomysłodawcą i organizatorem tych szczególnych wycieczek był dh hm. Stanisław Spólnik – wieloletni Komendant Hufca ZHP Kraków-Podgórze i zasłużony członek Stowarzyszenia Przyjaciół Harcerstwa w Krakowie.

Na piątkowe popołudnie 27 października 2017 roku po raz kolejny hm. Jerzy Klinik zaprosił członków i sympatyków Kręgu Seniorów i Starszyzny Harcerskiej Hufca Kraków-Podgórze oraz Stowarzyszenia Przyjaciół Harcerstwa w Krakowie na tradycyjny w okresie Święta Zmarłych rajd po podgórskich nekropoliach.

Czas pamięci 1 html m21fd4694

Na spotkaniu Rady Kręgu podjęto decyzję, że w bieżącym roku udamy się na cmentarze w Borku Fałęckim (przy ul. Zawiłej) i leżący u podnóża kopca Krakusa Nowy Cmentarz Podgórski (przy ul. Wapiennej). Ponadto w następnych dniach, już indywidualnie, odwiedzimy mogiły podgórskich harcerzy, instruktorów i naszych przyjaciół spoczywających na innych nekropoliach naszego miasta.

Tuż po godz. 16-tej 14-osobowa reprezentacja Kręgu Seniorów i Starszyzny Harcerskiej Hufca Kraków-Podgórze oraz Stowarzyszenia Przyjaciół Harcerstwa w Krakowie na czele z v-ce Prezesami SPH hm. Stanisławem Piaseckim i hm. Wiesławem Wójcikiem spotkała się przy głównej bramie parafialnego cmentarza przy ul. Zawiłej. Przybyłych powitał Druh hm. Jerzy Klinik, który przypomniał, że odwiedziny grobów to nasz obowiązek i wyraz szacunku dla tych, którzy odeszli na „wieczną wartę” z naszych szeregów.

Naszą wędrówkę cmentarnymi alejkami rozpoczęliśmy przy kaplicy pw. Podwyższenia Krzyża Świętego i memoratywnej tablicy upamiętniającej Druhów I Borkowskiej Drużyny Harcerzy im. Zawiszy Czarnego, zamordowanych w niemieckich oflagach, więzieniach i obozach koncentracyjnych w latach 1939-1945 (uroczystość odsłonięcia i poświęcenia zrekonstruowanej tablicy odbyła się 14 października 2017 roku)

Pod tablicą w miejscu gdzie umieszczono ziemię z miejsc kaźni poległych bohaterów zapaliliśmy znicze, odśpiewaliśmy „Modlitwę Harcerską” i minutą ciszy uczciliśmy pamięć tych, których miejsce wiecznego spoczynku pozostaje nieznane. Po raz pierwszy na harcerskich mogiłach umieszczono okolicznościowe czarno-białe papierowe chorągiewki pamięci SPH (ich autorem jest dh hm. Krzysztof Poniedziałek).

Czas pamięci 1 html 55966bf8

Podczas spaceru cmentarnymi alejkami poznawaliśmy historię borkowskiego cmentarza i ciekawostki z nim związane. Spoczywają na nim m.in. uczestnicy powstań śląskich; legioniści, wielu żołnierzy WP, AK i harcerze Szarych Szeregów. Znajduje się blisko 200 mogił borkowskich zuchów, harcerek, harcerzy i instruktorów. Z grobów do których dotarliśmy m.in. dh. dh. Ady i Ryszarda Stefańskich, Anny Marszałek-Strusiowej, wyw. Janusza Stefańskiego, Władysławy i Kazimierza Hrabinów, phm. Krystyny Kłodowskiej-Undas, hm. Adama Mikosia, Heleny Bejskiej, hm. Władysławy Marii Francuz, Franciszka Konopki usuwaliśmy suche liście, umieszczaliśmy okolicznościowe chorągiewki SPH i Komisji Historycznej KCh Krakowskiej ZHP oraz zapalaliśmy symboliczne znicze. W krótkich gawędach wracaliśmy do chwil minionych lat, płynęły słowa modlitwy.

Czas pamięci 1 html m6fe7d436

Funkcję naszego cicerone po cmentarnych ścieżkach pełnił Druh hm. Jacek Kucharski – związany od wielu lat z borkowskimi drużynami i szczepami, aktualnie drużynowy 19 Borkowskiej Gromady Zuchowej „Wilczki”.

Czas pamięci 1 html m33ef4949

Z cmentarza w Borku Fałęckim udaliśmy się na Nowy Cmentarz Podgórski. O jego historii i znanych osobach, które na nim spoczywają opowiadali dh. dh.  hm. Adam Jelonek, phm. Danuta Trylska-Siekańska, hm. Jerzy Klinik, hm. Andrzej Gaczorek i hm. Jacek Kucharski. Płynęły również słowa o harcerskich instruktorach, przyjaciołach, którzy tutaj znaleźli stałe miejsce wiecznego spoczynku.

Zgodnie z ukształtowaną od kilku lat tradycją odwiedziliśmy rodzinne mogiły dh. dh. Trylskich, Miterów dh. i dh. phm. Stanisława Okonia, hm. Stanisława Śmietany, hm. Mieczysława Goduli, Janiny Zgud, Stanisława Strusia, pomnik Harcerzy III Podgórskiej Drużyny im. Tadeusza Kościuszki, oraz hm. Anieli Dąbrowskiej, która jeszcze niedawno była wśród nas. Również tutaj (w miarę możliwości) porządkowaliśmy mogiły i ich otoczenie, umieszczaliśmy chorągiewki pamięci SPH i Komisji Historycznej Krakowskiej KCh ZHP, zapaliliśmy znicze. Wspomnienia o Tych co odeszli, o Tych co jeszcze tak niedawno byli wśród nas, momentach – radosnych i smutnych z ich udziałem –przeplatały się z harcerskimi piosenkami i tradycyjną „Harcerską modlitwą”.

Czas pamięci 1 html 12e92bda

Do zakończenia wędrówki po alejkach podgórskiego cmentarza zmusiły nas nasilająca się mżawka i szybko zapadające ciemności, które coraz bardziej utrudniały nam lokalizację kolejnych grobów.
Naszą wędrówkę zakończyły symboliczna minuta ciszy i „Hymn Harcerski”.

Wszystkim uczestnikom „Harcerskich Zaduszek 2017” dziękujemy i zapraszamy na przyszły rok.

Czas pamięci 1 html m792f4019

Dla tych
Którzy odeszli w nieznany świat,
Płomień na wietrze kołysze wiatr.
Dla nich
Tyle kwiatów
Pod cmentarnym murem
I niebo jesienne u góry.
Dla nich
Harcerskie Warty
I chorągiewek gromada,
I dla nich ten dzień – Pierwszy dzień listopada.
Danuta Gellnerowa „Dla tych, którzy odeszli”

Tekst i zdjęcia: hm. Andrzej Gaczorek
Kraków, 2017 – 10 – 28